Najczęstszą przyczyną konieczności leczenia ortodontycznego jest wciąż przedwczesna utrata zębów mlecznych. Najczęściej dzieci tracą zęby mleczne z powodu próchnicy, rzadziej z powodu urazu. Przedwczesne wysuwanie się zębów trzonowych powoduje przedwczesne zamknięcie drogi erupcji. Potrzeba zastosowania aparatu ortodontycznego pojawia się również w przypadku dysproporcji w wielkości zębów i szczęki, a gdy przestrzeń w szczęce jest zbyt mała, zęby próbują wyrastać, aż wgryzają się w zęby przeciwległej szczęki.  

Do nawyków, które również przyczyniają się do nieestetycznego ustawienia zębów w szczęce, należy ssanie smoczka i palców oraz oddychanie przez usta w postawie otwartej. Inne nieprawidłowości, takie jak genetyczne braki niektórych zębów i grup zębowych, przepełnienie niektórych zębów, nieprawidłowe pozycje zębów we wzorze zębowym oraz liczne wrodzone i rozwojowe nieprawidłowości zębów i szczęk są mniej reprezentowane, ale również estetycznie niepokojące.  

W jakim wieku dziecko może otrzymać aparat ortodontyczny? 

Dzieci najczęściej otrzymują ruchome aparaty ortodontyczne w okresie uzębienia mlecznego lub mieszanego. Z uzębieniem mieszanym mamy do czynienia wtedy, gdy w jamie ustnej oprócz zębów mlecznych znajdują się zęby rzędu zębów stałych.   

To właśnie w tym okresie najłatwiej jest kierować rozwojem kości szczęki i prawidłowo wyrastać zębom. Jednocześnie konieczne jest wyeliminowanie wyżej wymienionych nawyków, które zakłócają naturalny wzrost i rozwój zębów i szczęki. W okresie zębów mlecznych odstępy między zębami są mile widzianą oznaką wzrostu szczęk, co później jest kompensowane przez wzrost zębów trzonowych, które są większe i szersze od zębów.  tani i polecany ortodonta

W okresie uzębienia mieszanego, przeciwnie, stłoczenie w rejonie między żuchwami jest zjawiskiem normalnym, które zmniejsza się wraz ze wzrostem szczęk. 

Do czasu wyrośnięcia pełnego stałego rzędu zębów z reguły nawyk jako czynnik rozpraszający został już wyeliminowany. Zęby na swojej drodze do jamy ustnej wyrosły w pozycji, która może nam się nie podobać. W tym okresie za pomocą aparatu stałego koryguje się nieprawidłowości położenia zębów, sytuację przestrzenną w łukach zębowych oraz same relacje między szczękami. 

Co to jest aparat ortodontyczny? Czym są i czym się różnią (niektóre są stałe, inne ruchome)? 

Aparat ortodontyczny to urządzenie, które umożliwia kontrolowany wzrost zębów, wspomaga wzrost szczęk oraz reguluje nierówności pozycyjne i przestrzenne między nimi. Pewne aparaty stosuje się tylko w celu skorygowania negatywnych nawyków, które prowadzą do nieprawidłowego wyrastania zębów i ustawiania ich w łukach zębowych. W zależności od wieku rozwojowego dziecka oraz postaci i stopnia wady zgryzu, ortodonta decyduje o rodzaju i formie aparatów ortodontycznych ruchomych lub nie ruchomych. 

Główną wadą aparatów ruchomych jest to, że tylko przechylają zęby i nie mogą być stosowane do ruchów 3D.  

Inną poważną wadą ruchomych aparatów ortodontycznych jest to, że dziecko może wyjąć aparat z ust, co może oznaczać, że aparat nie jest w ustach wystarczająco długo, aby był skuteczny. Trudno jest naprawdę kontrolować, jak długo urządzenie jest skuteczne. Można go również łatwo zgubić lub uszkodzić (np. gdy dziecko wyjmuje go z ust przed porą przekąsek w szkole). Zaletą aparatu ruchomego jest łatwość kontroli higieny jamy ustnej, gdyż nie wymaga on indywidualnego i skomplikowanego utrzymania higieny jamy ustnej za pomocą dodatkowych aparatów. Aparat ruchomy jest tańszy od aparatu stałego. 

Aparaty czynnościowe to urządzenia, które z powodzeniem kierują rozwojem tkanek jamy ustnej i eliminacją nawyków. Eliminacja wad zgryzu jest niezbędna do zapewnienia właściwych warunków dla płynnego wzrostu zębów i prawidłowego ustawienia szczęk. 

Aparaty stałe są mocowane do zębów za pomocą zamków (gwiazdek). Oprócz zamków, aparat składa się również z łuku drucianego łączącego zamki oraz dodatkowych elementów służących do przesuwania zębów (sprężyny, gumki, pętle itp.). Zamki aparatów stałych mogą być metalowe, plastikowe lub ceramiczne (mniej widoczne). Aparat można umieścić po stronie policzkowej lub językowej zębów. 

W niektórych przypadkach, aby skutecznie wyleczyć wadę zgryzu, konieczne jest jednoczesne noszenie aparatu stałego i ruchomego przez określony czas. 

Jak długo dziecko musi go nosić, aby poprawki były widoczne? 

Czas potrzebny do uzyskania korekty zależy od samej wady zgryzu. Poprawa jest zwykle widoczna stosunkowo szybko (jeśli dziecko faktycznie nosi aparat, w przypadku aparatów ruchomych), ale ostateczne leczenie trwa zwykle dłużej. Średni czas leczenia aparatem ruchomym wynosi od 18 do 38 miesięcy. W przypadkach, gdy celem jest zapobieganie wadom rozwojowym, czas leczenia może być stosunkowo krótki do momentu skorygowania wad rozwojowych, a po zakończeniu wymiany zębów może być ponownie potrzebny inny aparat.  

Leczenie wad zgryzu za pomocą stałego aparatu ortodontycznego w przypadku braku zębów mlecznych może trwać od roku do trzech lat, a po zdjęciu aparatu należy przez pewien czas nosić ruchomy aparat retencyjny, aby zapobiec ponownemu przesuwaniu się zębów. Po zdjęciu stałego aparatu ortodontycznego na ogół konieczne jest zastosowanie drucianego łuku retencyjnego po językowej stronie zębów, który dodatkowo zapobiega przesuwaniu się zębów, a tym samym zapewnia utrzymanie stanu estetycznego, na który tak długo czekaliśmy poprzez terapię.